Phân cấp quản lý quốc lộ từ 1/7/2026: Cập nhật mới nhất

Nghị định 241/2026/NĐ-CP: Bước ngoặt trong quản lý hạ tầng đường bộ

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 241/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP, mang đến những thay đổi căn bản trong việc phân cấp quản lý các tuyến quốc lộ tại Việt Nam. Quy định mới này nhằm tăng cường quyền hạn và trách nhiệm cho các địa phương, bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Chi tiết quy định phân cấp quản lý quốc lộ cho địa phương

Theo Điều 4 của Nghị định 241/2026/NĐ-CP, các tuyến quốc lộ nằm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ được phân cấp cho UBND cấp tỉnh quản lý. Việc phân cấp này không chỉ bao gồm mặt đường mà còn mở rộng sang các công trình, hạng mục thuộc kết cấu hạ tầng đường bộ gắn liền với tuyến quốc lộ đó.

Đối với các công trình đặc thù như cầu, hầm, bến phà nằm trên địa bàn của hai tỉnh khác nhau, Bộ Xây dựng sẽ lấy ý kiến của các bên liên quan trước khi quyết định giao cho một UBND cấp tỉnh cụ thể chịu trách nhiệm quản lý. Điều này giúp tối ưu hóa công tác bảo trì và xử lý sự cố tại các điểm giáp ranh, vốn thường gặp khó khăn trong việc phân định trách nhiệm trước đây.

Các tuyến quốc lộ không thuộc diện phân cấp

Mặc dù đẩy mạnh việc trao quyền cho địa phương, Chính phủ vẫn duy trì sự quản lý tập trung đối với các tuyến huyết mạch có ý nghĩa chiến lược. Cụ thể, các tuyến đường sau đây sẽ không thực hiện phân cấp:

• Quốc lộ 1 và Đường Hồ Chí Minh.
• Các tuyến quốc lộ có cấp kỹ thuật là đường cao tốc.
• Các tuyến quốc lộ có yêu cầu đặc biệt về bảo đảm quốc phòng, an ninh.
• Các trường hợp khác theo quyết định cụ thể của Thủ tướng Chính phủ.

Việc giữ lại quyền quản lý các trục xương sống này giúp đảm bảo tính thống nhất trong điều phối giao thông xuyên quốc gia và an ninh vận tải.

Tác động đến hoạt động vận tải và điều phối logistics

Sự thay đổi trong chủ thể quản lý đường bộ sẽ có tác động trực tiếp đến kế hoạch vận hành của các doanh nghiệp logistics. Khi địa phương nắm quyền quản lý, việc bố trí vốn và nguồn lực cho công tác bảo trì, sửa chữa sẽ được thực hiện chủ động hơn, bám sát thực tế nhu cầu của các khu công nghiệp tại địa phương đó.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải nội địa, Lê Chân nhận thấy việc địa phương hóa quản lý có thể giúp rút ngắn thời gian xử lý các điểm đen giao thông hoặc các đoạn đường xuống cấp, từ đó cải thiện tốc độ quay đầu xe và giảm thiểu rủi ro hư hỏng hàng hóa. Tuy nhiên, các đơn vị điều phối cần lưu ý rằng UBND cấp tỉnh có trách nhiệm báo cáo định kỳ cho Bộ Xây dựng trước ngày 10/6 và 10/12 hằng năm về tình hình quản lý và bảo trì các tuyến đường này.

Trách nhiệm đảm bảo kết nối giao thông đồng bộ

Một trong những quy định quan trọng nhất đối với các nhà quản lý đội xe là yêu cầu về tính đồng bộ. Nghị định 241/2026/NĐ-CP yêu cầu UBND cấp tỉnh phải bảo đảm kết nối giao thông đồng bộ về tải trọng và khổ giới hạn của đường bộ. Điều này cực kỳ quan trọng để tránh tình trạng “nghẽn cổ chai” khi xe tải đi từ tỉnh này sang tỉnh khác nhưng gặp phải các quy định khác biệt về giới hạn tải trọng cầu đường.

Nguồn vốn để thực hiện các công tác này sẽ được huy động từ ngân sách nhà nước, đầu tư công, và phương thức đối tác công tư (PPP). Trong trường hợp địa phương không đảm bảo được nguồn lực để vận hành hoặc bảo trì, UBND cấp tỉnh có quyền đề nghị Bộ Xây dựng tiếp nhận lại tuyến quốc lộ đã phân cấp để đảm bảo an toàn giao thông thông suốt.